Obciążenie cieplne od osuszaczy adsorpcyjnych: inżynierska metodyka obliczania wpływu na system chłodzenia

Autor: dział techniczny Mycond.

Prawidłowe obliczenie obciążenia cieplnego od osuszaczy desykantowych jest krytycznie ważnym etapem projektowania systemów mikroklimatu. Niedoszacowanie tego parametru prowadzi do poważnych problemów z utrzymaniem założonych warunków i nadmiernego zużycia energii. W tym artykule omówimy inżynierskie metodyki obliczania obciążenia cieplnego, wyjaśnimy fizyczne zasady, na których się opierają, oraz przedstawimy praktyczne zalecenia dla dokładnego projektowania.

Dlaczego ważne jest obliczanie obciążenia cieplnego od osuszacza desykantowego

Zasada działania osuszaczy desykantowych zasadniczo różni się od kondensacyjnych. Systemy kondensacyjne usuwają wilgoć poprzez schładzanie powietrza poniżej punktu rosy, co prowadzi do kondensacji pary wodnej. Z kolei desykantowe (adsorpcyjne) osuszacze usuwają wilgoć dzięki pochłanianiu jej molekuł przez porowatą strukturę adsorbentu BEZ chłodzenia, a PRZECIWNIE – z nagrzewaniem.

Typowym błędem projektantów jest ekstrapolowanie doświadczeń z osuszaczami kondensacyjnymi na systemy adsorpcyjne. Przy osuszaniu kondensacyjnym temperatura powietrza zmienia się relatywnie niewiele, podczas gdy osuszanie desykantowe towarzyszy znacznemu wzrostowi temperatury. Przyrost temperatury zależy od ilości usuniętej wilgoci, typu zastosowanego adsorbentu oraz trybu regeneracji. Ignorowanie tego przyrostu prowadzi do przegrzewania pomieszczenia, niewystarczającej mocy systemu klimatyzacji oraz zwiększonego zużycia energii.

Zgodnie z wymaganiami norm ISO 7730 i EN 15251, regulujących parametry mikroklimatu w pomieszczeniach, odchylenie od temperatury obliczeniowej o więcej niż 1,5–2°C prowadzi do dyskomfortu i spadku produktywności pracy. Dlatego dokładne obliczenie i kompensacja obciążenia cieplnego od osuszacza desykantowego jest warunkiem krytycznym zgodności z wymaganiami normatywnymi.

Kanałowy osuszacz dla basenów z optymalizowaną cyrkulacją powietrza Mycond MSHAC

Podstawa fizyczna: przekształcenie ciepła utajonego w ciepło jawne (sensible heat)

Aby zrozumieć mechanizm wytwarzania ciepła, należy poznać dwa kluczowe pojęcia:

Ciepło utajone – to energia ukryta w parze wodnej, która nie zmienia temperatury powietrza. Jest zużywana przy parowaniu wody i uwalniana przy kondensacji. Zgodnie z fundamentalnymi zasadami termodynamiki opisanymi w ASHRAE Handbook (Fundamentals), ciepło utajone jest formą energii związaną ze zmianą stanu fazowego wody.

Sensible heat (ciepło jawne) – to energia, która bezpośrednio zmienia temperaturę powietrza bez zmiany jego zawartości wilgoci. Ciepło jawne jest bezpośrednio rejestrowane termometrem, podczas gdy utajone – nie.

W procesie adsorpcji cząsteczki wody przylegają do porowatej struktury desykantu (żel krzemionkowy, zeolity, sita molekularne), uwalniając ciepło adsorpcji. Przy przejściu cząsteczek wody ze stanu gazowego do stanu zaadsorbowanego na powierzchni desykantu następuje uwolnienie energii wiązań międzycząsteczkowych. Wielkość tej energii jest zbliżona do ciepła kondensacji – około 2500 kJ/kg. Podobieństwo to wynika z analogii procesów fizycznych: zmiany stanu cząsteczek wody z wolnego, gazowego na związany.

Na wykresie psychrometrycznym Molliera proces osuszania desykantowego przedstawia linia skierowana w prawo w dół: zmniejsza się zawartość wilgoci (usuwane jest ciepło utajone) i wzrasta temperatura termometru suchego (dodawane jest ciepło jawne). To zasadniczo różni się od osuszania kondensacyjnego, gdzie linia procesu biegnie w lewo w dół (spadek zarówno temperatury, jak i zawartości wilgoci).

Źródła obciążenia cieplnego w osuszaczu desykantowym

Obciążenie cieplne od osuszacza desykantowego tworzy się z czterech głównych źródeł:

  1. Ciepło adsorpcji – uwalniane bezpośrednio do strumienia procesowego powietrza podczas adsorpcji pary wodnej. To źródło stanowi główny wkład w obciążenie cieplne. Jego udział zależy od konstrukcji urządzenia, proporcji sektorów osuszania/regeneracji oraz jakości izolacji cieplnej między nimi.
  2. Przenoszenie ciepła z sektora regeneracji – gdzie adsorbent jest podgrzewany w celu odnowienia. Temperatura regeneracji zależy od typu desykantu: żel krzemionkowy wymaga niższej temperatury z powodu mniejszej energii desorpcji, sita molekularne – wyższej z uwagi na silniejsze wiązania chemiczne w strukturze krystalicznej. Część tego ciepła przenosi się do powietrza procesowego przez rotor nawet przy obecności stref przedmuchu (purge).
  3. Ciepło mechaniczne – pochodzące z obrotu rotora i pracy wentylatorów, gdzie energia elektryczna jest częściowo przekształcana w ciepło zgodnie z prawami termodynamiki i sprawnością układów elektromechanicznych.
  4. Straty ciepła przez obudowę – przy niewystarczającej izolacji cieplnej między sektorami regeneracji i osuszania dodatkowe ciepło przekazywane jest do strumienia procesowego.

Względny udział każdego źródła zależy od konkretnej konstrukcji osuszacza, typu adsorbentu i trybu eksploatacji. Jednak głównym źródłem pozostaje ciepło adsorpcji.

Osuszacz powietrza z wirującym adsorpcyjnym rotorem do stref kontrolowanych Mycond DESS

Metodyka obliczeń poprzez bilans masy wilgoci

Krok po kroku algorytm obliczania obciążenia cieplnego poprzez bilans masy wilgoci:

Krok 1: Określenie parametrów powietrza

Określić parametry powietrza na wlocie i wylocie (temperatura, zawartość wilgoci) korzystając z wykresu psychrometrycznego lub tabel obliczeniowych zgodnie z ASHRAE Standard 62.1. Parametry wejściowe determinowane są warunkami projektowymi, wyjściowe – danymi technicznymi osuszacza.

Krok 2: Obliczenie strumienia masowego suchego powietrza

Jeśli zadany jest strumień objętościowy powietrza, to strumień masowy wyznacza się poprzez gęstość, która zależy od temperatury i ciśnienia zgodnie z równaniem stanu gazu doskonałego. Do obliczeń inżynierskich strumień masowy powietrza określa się jako iloczyn strumienia objętościowego i gęstości powietrza w danych warunkach.

Krok 3: Wyznaczenie ilości usuniętej wilgoci

Masa usuniętej wilgoci określana jest jako iloczyn strumienia masowego suchego powietrza i różnicy zawartości wilgoci na wlocie i wylocie z osuszacza.

Krok 4: Obliczenie ciepła adsorpcji

Ciepło adsorpcji wyznacza się przez pomnożenie masy usuniętej wilgoci przez ciepło właściwe adsorpcji. Ciepło właściwe adsorpcji zależy od typu adsorbentu: dla żelu krzemionkowego wynosi około 2400–2600 kJ/kg z powodu energii wiązań międzycząsteczkowych przy adsorpcji wody; dla sit molekularnych może być wyższe ze względu na silniejsze wiązania jonowe w strukturze krystalicznej.

Krok 5: Wyznaczenie przyrostu temperatury

Przyrost temperatury określa się jako stosunek ciepła adsorpcji do iloczynu strumienia masowego powietrza i ciepła właściwego powietrza (około 1,005 kJ/(kg·K) w warunkach normalnych zgodnie z tabelami termodynamicznymi).

Krok 6: Wyznaczenie rzeczywistej temperatury na wylocie

Rzeczywista temperatura na wylocie wyznaczana jest przez dodanie do temperatury na wlocie obliczonego przyrostu oraz dodatkowych składowych od regeneracji, ciepła mechanicznego i strat cieplnych. Te dodatkowe składowe szacuje się na podstawie cech konstrukcyjnych lub są podawane przez producenta.

Ważne jest, by rozumieć, że jest to metodyka uproszczona do wstępnych oszacowań. Dokładne obliczenia wymagają szczegółowych danych od producenta lub modelowania komputerowego zgodnie z metodologią opisaną w ISO 16818 dotyczącą projektowania energooszczędnych systemów.

Metodyka obliczeń na podstawie zmiany entalpii powietrza

Obliczanie na podstawie zmiany entalpii powietrza jest podejściem bardziej dokładnym, ponieważ automatycznie uwzględnia zmianę zarówno temperatury, jak i zawartości wilgoci powietrza. Entalpia wilgotnego powietrza jest sumą entalpii suchego powietrza i zawartej w nim pary wodnej.

Entalpia powietrza na wylocie z osuszacza obejmuje entalpię powietrza na wlocie plus ciepło adsorpcji usuniętej wilgoci. Obciążenie cieplne systemu chłodzenia określa się jako iloczyn strumienia masowego powietrza i różnicy między entalpią po osuszaczu a entalpią docelową wymaganą dla nawiewu do pomieszczenia.

Przykładowo: jeżeli strumień masowy powietrza wynosi 1 kg/s, entalpia po osuszaczu 55 kJ/kg (z powodu nagrzewania i osuszenia), a entalpia docelowa dla nawiewu do pomieszczenia 40 kJ/kg (zgodnie z wymaganiami komfortu EN 15251), to obciążenie cieplne systemu chłodzenia wyniesie 15 kW. Te liczby podano wyłącznie w celu zilustrowania metodyki i w rzeczywistym projekcie są wyznaczane na podstawie faktycznych warunków eksploatacji, parametrów pomieszczenia oraz charakterystyki urządzeń. Nie mogą być bezpośrednio przenoszone na inne obiekty bez odpowiedniego przeliczenia.

Metoda ta jest rekomendowana przez standard ASHRAE 90.1 do oceny zużycia energii przez systemy HVAC, ponieważ uwzględnia wszystkie efekty cieplne w sposób zintegrowany.

Przemysłowe osuszanie powietrza do warunków produkcji Mycond DESS

Wpływ parametrów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych

Na obciążenie cieplne od osuszacza desykantowego wpływają następujące czynniki:

Czynnik 1: Proporcja powierzchni sektorów adsorpcji i regeneracji

Większa powierzchnia sektora regeneracji zwiększa przenoszenie ciepła do strumienia procesowego, ale poprawia odnowienie adsorbentu. Optymalna proporcja określana jest balansem między skutecznością osuszania a obciążeniem cieplnym zgodnie z wymaganiami ISO 13256 dotyczącymi efektywności wymiany ciepła w systemach HVAC.

Czynnik 2: Temperatura powietrza regeneracyjnego

Wyższa temperatura przyspiesza desorpcję, ale zwiększa przenoszenie ciepła do strumienia procesowego. Żel krzemionkowy wymaga niższych temperatur regeneracji (80–120°C) z powodu słabszych wiązań międzycząsteczkowych z wodą, natomiast sita molekularne wymagają wyższych temperatur (130–200°C) z uwagi na silniejsze wiązania jonowo-kowalencyjne w strukturze krystalicznej.

Czynnik 3: Prędkość obrotowa rotora

Wyższa prędkość obrotowa skraca czas cyklu adsorpcji/desorpcji, co może poprawić skuteczność przy wysokiej zawartości wilgoci, ale zwiększa wydzielanie ciepła mechanicznego i obniża skuteczność regeneracji przy niewystarczającym czasie nagrzewania.

Czynnik 4: Stopień nasycenia adsorbentu

Bardziej nasycony adsorbent ma niższą skuteczność osuszania, ale i mniejszą produkcję ciepła, ponieważ proces adsorpcji spowalnia z powodu zmniejszenia liczby wolnych centrów adsorpcyjnych.

Czynnik 5: Typ desykantu

Różne typy desykantów mają różne ciepła adsorpcji: żel krzemionkowy (2400–2600 kJ/kg) z powodu oddziaływań van der Waalsa; zeolity i sita molekularne (2600–3000 kJ/kg) dzięki silniejszym oddziaływaniom jonowym i specyficznej strukturze krystalicznej.

Czynnik 6: Obecność sektorów chłodzących

Obecność stref przedmuchu i sektorów wstępnego chłodzenia zmniejsza przenoszenie ciepła z gorącego sektora regeneracji do powietrza procesowego poprzez rozpraszanie części ciepła do atmosfery.

Ważne jest, by rozumieć, że wszystkie te parametry są ze sobą powiązane i ich wpływ nie może być wyrażony prostymi współczynnikami. Do dokładnych obliczeń potrzebne są charakterystyki od producenta lub specjalistyczne modelowanie.

Integracja osuszacza z systemem wentylacji i klimatyzacji

Istnieją dwa podstawowe podejścia do integracji osuszacza desykantowego z systemem wentylacji i klimatyzacji:

Wariant 1: Osuszacz za chłodnicą

JEŚLI osuszacz umieszczony jest za chłodnicą, TO powietrze jest już częściowo osuszone przez kondensację, obciążenie adsorbentu jest mniejsze, ale temperatura po osuszeniu wyższa, co wymaga dodatkowego etapu chłodzenia.

Zalety: zmniejszenie obciążenia osuszacza, efektywniejsze wykorzystanie pojemności adsorpcyjnej, możliwość osiągania niższych punktów rosy.

Wady: bardziej złożony układ, dodatkowe urządzenia, wyższe nakłady inwestycyjne.

Obciążenie cieplne w tym przypadku określa się jako sumę obciążenia na wstępne chłodzenie i obciążenia na ponowne chłodzenie po osuszaczu.

Wariant 2: Osuszacz przed chłodnicą

JEŚLI osuszacz umieszczony jest przed chłodnicą, TO pracuje on z ciepłym, wilgotnym powietrzem, cały przyrost temperatury kompensowany jest przez kolejną chłodnicę, a jej moc musi być istotnie większa.

Zalety: prosty układ, cały przyrost kompensowany przez jedną chłodnicę, niższe nakłady inwestycyjne.

Wady: wyższa wymagana moc chłodzenia, większe obciążenie adsorbentu, szybsze zużycie adsorbentu z powodu pracy z bardziej wilgotnym powietrzem.

Obciążenie cieplne określa się jako sumę ciepła jawnego i utajonego potrzebną do osiągnięcia parametrów docelowych.

Wybór konfiguracji zależy od parametrów docelowych, efektywności energetycznej, budżetu, dostępnej przestrzeni na urządzenia i powinien być określany na podstawie analizy techniczno-ekonomicznej zgodnie z metodologią EN 13779, a nie na podstawie uniwersalnej reguły.

Adsorpcyjny osuszacz do pomieszczeń przemysłowych Mycond DESS

Typowe błędy inżynierskie i błędne wyobrażenia

Przy projektowaniu systemów z osuszaczami desykantowymi często spotyka się następujące błędy:

Błąd 1: Założenie procesu izoentalpowego

Uważanie, że proces osuszania desykantowego zachodzi bez zmiany entalpii, jest zasadniczo błędne. Prowadzi to do niedoszacowania obciążenia cieplnego o 40–60%, w zależności od ilości usuniętej wilgoci i typu adsorbentu. Im więcej wilgoci jest usuwane, tym większy błąd, ponieważ każdy kilogram zaadsorbowanej wody dodaje 2400–2600 kJ ciepła.

Prawidłowe podejście: stosować obliczenia oparte na zmianie entalpii, jak opisano w rozdziale 5.

Błąd 2: Użycie empirycznych wzorów dla osuszaczy kondensacyjnych

Osuszacze kondensacyjne podnoszą temperaturę o 2–3°C dzięki rekup­eracji ciepła kondensacji, podczas gdy desykantowe – o 15–25°C poprzez bezpośrednie przekształcenie ciepła utajonego w jawne. Różnica wynika z faktu, że w systemach kondensacyjnych część ciepła kondensacji jest usuwana z kondensatem oraz przez wymiennik ciepła, a w desykantowych – całe ciepło adsorpcji pozostaje w strumieniu powietrza.

Prawidłowe podejście: stosować specjalne metodyki dla systemów desykantowych, uwzględniając wszystkie źródła ciepła.

Błąd 3: Ignorowanie wpływu powietrza regeneracyjnego

Przenoszenie ciepła z sektora regeneracji może dodawać 10–20% do całkowitego obciążenia cieplnego, w zależności od temperatury regeneracji i konstrukcji rotora. Przy regeneracji wysokotemperaturowej (180–200°C) dla sit molekularnych składnik ten jest znacząco wyższy z powodu większego gradientu temperatur niż przy regeneracji żelu krzemionkowego (80–120°C).

Prawidłowe podejście: uwzględniać wszystkie źródła ciepła, jak opisano w rozdziale 3.

Błąd 4: Nieprawidłowa ocena parametrów po osuszaczu

Użycie liniowych aproksymacji lub uproszczonych wykresów prowadzi do nieścisłości w określaniu temperatury i zawartości wilgoci po osuszaczu, zwłaszcza w warunkach ekstremalnych.

Prawidłowe podejście: korzystać z dokładnych wykresów psychrometrycznych lub tabel obliczeniowych zgodnie ze standardami ASHRAE.

Błąd 5: Brak kompensacji w bilansie cieplnym

Pomijanie dodatkowego obciążenia cieplnego od osuszacza przy obliczaniu mocy chłodzenia prowadzi do niewystarczającej wydajności chłodniczej. Obciążenie cieplne od osuszacza desykantowego może stanowić 20–40% całkowitego obciążenia systemu klimatyzacji, w zależności od ilości usuniętej wilgoci i wilgotności powietrza.

Prawidłowe podejście: włączać obciążenie cieplne od osuszacza do całkowitego bilansu cieplnego systemu.

Błąd 6: Korzystanie z danych katalogowych bez doprecyzowania warunków badań

Wydajność osuszaczy desykantowych istotnie zależy od parametrów powietrza na wlocie. Użycie danych katalogowych uzyskanych w innych warunkach prowadzi do błędów w obliczeniach.

Prawidłowe podejście: żądać od producentów danych dla konkretnych warunków projektowych lub korzystać z tabel wydajności z odpowiednimi współczynnikami korekcyjnymi.

Granice stosowalności metodyki i przypadki szczególne

Opisana metodyka obliczeń ma ograniczenia w następujących przypadkach:

Grupa 1: Granice temperaturowe

Przy niskich temperaturach (poniżej 0°C dla żelu krzemionkowego, -20°C dla sit molekularnych) dyfuzja cząsteczek wody spowalnia, skuteczność adsorpcji spada. Przy wysokich temperaturach (powyżej 40°C dla żelu krzemionkowego, 60°C dla sit molekularnych) pojemność adsorpcyjna zmniejsza się ze względów termodynamicznych – podwyższona temperatura przesuwa równowagę w stronę desorpcji. Konkretne progi temperatur zależą od typu adsorbentu: żel krzemionkowy jest bardziej wrażliwy na wysokie temperatury przez słabsze siły van der Waalsa, sita molekularne są bardziej odporne dzięki silniejszym wiązaniom jonowym.

Grupa 2: Skrajne wilgotności

Przy bardzo niskich wilgotnościach (punkt rosy poniżej -40°C) proces adsorpcji spowalnia z powodu niskiego stężenia cząsteczek wody, a przy bardzo wysokich wilgotnościach (blisko punktu nasycenia) może zachodzić kondensacja kapilarna w porach adsorbentu, co zmienia równowagę termodynamiczną procesu.

Grupa 3: Systemy z częściową regeneracją

W systemach, gdzie zachodzi niepełna regeneracja adsorbentu (z powodu niewystarczającej temperatury lub czasu), kumulacja wilgoci resztkowej zmienia pojemność adsorpcyjną i charakterystyki cieplne, co nie jest uwzględniane w standardowych obliczeniach.

Grupa 4: Systemy zintegrowane z chłodzeniem

Niektóre nowoczesne systemy desykantowe mają zintegrowane wymienniki ciepła do wstępnego chłodzenia powietrza lub rekup­eracji ciepła. W takich systemach wewnętrzne strumienie ciepła nie są uwzględniane przez standardową metodykę i wymagają specjalnej analizy.

Grupa 5: Cieczowe systemy desykantowe

Dla cieczowych systemów desykantowych (LDS) fizyka procesu zasadniczo się różni: usuwanie wilgoci zachodzi poprzez absorpcję pary wodnej w roztworze (najczęściej LiCl lub CaCl₂), czemu towarzyszą inne efekty cieplne.

We wszystkich tych przypadkach konieczna jest specjalistyczna analiza, modelowanie lub konsultacje z producentami. Standardowe metodyki opisane w ISO 16818 lub ASHRAE Guideline 1.5 mogą dawać znaczące błędy w warunkach ekstremalnych.

FAQ (Najczęściej zadawane pytania)

O ile stopni wzrasta temperatura za osuszaczem?

Wzrost temperatury zależy od ilości usuniętej wilgoci, typu adsorbentu i trybu regeneracji. Orientacyjnie przyrost można oszacować wzorem: wzrost temperatury (w stopniach Celsjusza) wynosi około 10–15 stopni na każdy gram usuniętej wilgoci z kilograma powietrza. Jednak ta empiryczna formuła ma błąd ±30% i ma zastosowanie tylko w zakresie normalnych temperatur (15–35°C) i wilgotności (40–80% RH). Do dokładnych obliczeń należy używać pełnej metodyki z rozdziału 4 lub 5.

Czy można po prostu zwiększyć moc klimatyzatora?

Tak, jest to środek konieczny, ale ma konsekwencje. Zwiększenie mocy klimatyzatora prowadzi do wyższych nakładów inwestycyjnych (o 20–40% w zależności od udziału obciążenia utajonego) oraz kosztów eksploatacyjnych (zwiększone zużycie energii). Alternatywy to: zastosowanie wstępnego chłodzenia przed osuszaczem, wdrożenie rekuperacji ciepła, zastosowanie stopniowego osuszania, użycie osuszaczy z sektorami chłodzącymi.

Jak zminimalizować obciążenie cieplne?

Podstawowe działania:

  • Zastosowanie stref przedmuchu do odprowadzenia części ciepła regeneracyjnego
  • Optymalizacja temperatury regeneracji – nie wyższej niż konieczna do skutecznej desorpcji
  • Zastosowanie wielostopniowego chłodzenia
  • Użycie wymienników ciepła do rekuperacji
  • Dobór optymalnego typu adsorbentu do konkretnych warunków
  • Skuteczna izolacja cieplna między sektorami osuszania i regeneracji

Skuteczność tych działań zależy od konkretnych warunków i charakterystyki urządzenia.

Czy obliczenia różnią się dla żelu krzemionkowego i sit molekularnych?

Tak, różnią się ze względu na odmienne ciepło adsorpcji. Żel krzemionkowy ma ciepło adsorpcji 2400–2600 kJ/kg z powodu oddziaływań van der Waalsa z cząsteczkami wody, natomiast sita molekularne – 2600–3000 kJ/kg dzięki silniejszym oddziaływaniom jonowym w ich strukturze krystalicznej. Ponadto różne typy adsorbentów mają różne izotermy adsorpcji, co wpływa na skuteczność usuwania wilgoci w różnych warunkach. Dlatego przy zmianie typu adsorbentu należy korygować obliczenia.

Co lepsze: osuszacz przed czy za chłodnicą?

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi. Umieszczenie osuszacza za chłodnicą zmniejsza obciążenie adsorbentu, ale wymaga dodatkowej chłodnicy do kompensacji przyrostu ciepła. Umieszczenie osuszacza przed chłodnicą upraszcza układ, ale zwiększa obciążenie osuszacza i wymaganą moc chłodzenia. Wybór zależy od konkretnych warunków i powinien opierać się na analizie techniczno-ekonomicznej zgodnie z metodologią EN 13779.

Czy potrzebne są oddzielne obliczenia dla każdego trybu pracy?

Tak, obciążenie cieplne zmienia się w zależności od trybu pracy, ponieważ ilość usuwanej wilgoci, temperatura i zawartość wilgoci w powietrzu się zmieniają. Należy wykonywać obliczenia dla charakterystycznych trybów: maksymalnej wilgotności, maksymalnej temperatury, trybu średniosezonowego, minimalnego obciążenia. Dla obiektów o podwyższonej odpowiedzialności zgodnie z ISO 16818 zaleca się analizę rocznego profilu obciążeń.

Jaka jest dokładność obliczeń?

Dokładność metodyki uproszczonej (rozdział 4) wynosi ±15–20% w normalnych warunkach i może pogarszać się do ±30–40% przy parametrach ekstremalnych. Metoda entalpiowa (rozdział 5) daje dokładność ±10–15%. Do ostatecznego projektowania obiektów odpowiedzialnych należy używać danych producenta lub modelowania komputerowego. Rekomenduje się przewidywać zapas mocy chłodniczej 10–15% dla kompensacji możliwych odchyleń oraz możliwość regulacji systemu w trakcie eksploatacji.

Wnioski

Na podstawie przedstawionego materiału można sformułować następujące wnioski techniczne:

  1. Osuszacze desykantowe zawsze podnoszą temperaturę powietrza z powodu ciepła adsorpcji – to fundamentalna właściwość termodynamiczna, której nie można wyeliminować, a jedynie skompensować.
  2. Obciążenie cieplne od osuszacza desykantowego może stanowić 20–40% całkowitego obciążenia systemu klimatyzacji (w zależności od udziału ciepła jawnego i utajonego w całkowitym bilansie). Ignorowanie tego obciążenia jest krytycznym błędem projektowym.
  3. Obliczenia obciążenia cieplnego wykonuje się dwiema głównymi metodami: poprzez bilans masy wilgoci (do wstępnych oszacowań) oraz poprzez zmianę entalpii (do szczegółowego projektowania). Obie metody muszą uwzględniać wszystkie źródła ciepła. Błąd metody masowej wynosi ±15–20%, entalpiowej – ±10–15% ze względu na nieuwzględnienie nieliniowych efektów w rzeczywistych systemach.
  4. Wybór konfiguracji systemu (osuszacz przed czy za chłodnicą) wpływa na rozkład obciążeń. Optymalne rozwiązanie określa się analizą konkretnego projektu – nie istnieje wariant uniwersalny.
  5. Dla minimalizacji obciążenia cieplnego istnieją różne środki inżynierskie: od optymalizacji trybów pracy po zastosowanie układów wielostopniowych. Każdy środek ma swoje zalety, koszty i ograniczenia, które należy oceniać ekonomicznie.
  6. Dokładność obliczeń obciążenia cieplnego krytycznie zależy od jakości danych wejściowych. Dla projektów odpowiedzialnych należy używać danych z badań, modelowania komputerowego oraz przewidywać techniczne rezerwy.
  7. Metodyka obliczeń ma ograniczenia w warunkach ekstremalnych (niskie/wysokie temperatury, skrajne wilgotności, specjalne konstrukcje osuszaczy), które wymagają specjalistycznej analizy.

Prawidłowe uwzględnienie obciążenia cieplnego od osuszacza desykantowego jest obowiązkowe dla jakościowego projektowania systemów mikroklimatu. Inżynier powinien opanować metodykę obliczeń, rozumieć fizyczne podstawy procesów, korzystać ze sprawdzonych danych i krytycznie oceniać uzyskane wyniki. Tylko takie podejście zapewni tworzenie energooszczędnych systemów spełniających wymagania norm ISO 7730 i EN 15251 dotyczące komfortu i jakości mikroklimatu.